Home / Inspiratie / Inspiratie / Boekrecensie: Leidinggeven met de TAO

Boekrecensie: Leidinggeven met de TAO

Boekrecensie: Leidinggeven met de TAO

Leiden begint met lijden

Je wilt inspirerend en verbindend leidinggeven, maar ook daadkrachtig en succesvol zijn. Volgens de auteur van ‘Leidinggeven met de Tao’ kunnen wijsheden vanuit de Tao je ondersteunen om dit voor elkaar te krijgen.

Door mijn eigen training in taoïstische wijsheid ben ik de waarde gaan ontdekken van het potentieel dat in deze eeuwenoude oosterse filosofie ligt. Waar Chinese keizers deze kennis gebruikten voor het leiden van een heel keizerrijk, is deze zeker ook relevant voor leiderschap in onze moderne tijd. Auteur Yuan Sun weet dit praktisch en toepasbaar neer te zetten. Het boek biedt je een fundamenteel kompas voor natuurlijk leiderschap.

Sun baseert haar benadering op de Dao De Jing, het klassieke werk van Lao Zi. Deze ‘oude meester’ (6e eeuw voor Christus) beschreef geen kant-en-klare antwoorden, maar een manier van waarnemen, een manier van zijn en van handelen. Die volledig in lijn is met de natuur en dus ook met wie wij als mens ten diepste zijn.

Begin bij jezelf

Als leidinggevende in de kinderopvang of het onderwijs sta je continu in verbinding met mensen. Je probeert richting te geven, vertrouwen te bieden, en ondertussen koers te houden en je eigen to-do lijstjes af te werken. Veel van ons hebben talloze managementtrainingen gevolgd en stapels boeken gelezen over leiderschap, communicatie en verandermanagement.

Volgens Sun is al deze theoretische kennis niet afdoende om leiding te kunnen geven in de praktijk. Leidinggeven lijkt een kwestie van slim plannen en strakke strategie, maar in werkelijkheid is het mensenwerk. En dat heeft vooral diepgang nodig. Net als wortels in de grond. En diepgang begint bij jou. Leidinggeven begint bij jezelf. Je kunt anderen niet veranderen. Je zult jezelf persoonlijk moeten ontwikkelen. Wanneer jij in beweging komt, zal je team op een gegeven moment volgen. Natuurlijk leiderschap begint van binnen, betoogt Sun. Heb de moed om de stilte in te gaan, te reflecteren op  je eigen reacties, triggers en overtuigingen.

Je pijnstukken verborgen houden voor anderen kost vooral veel energie. Het houdt je incompleet en maakt je dus niet authentiek en oprecht. Anderen voelen dat en nemen je niet serieus. Pas als je bereid bent alles in jezelf te zien – the good, bad and ugly – kun je steeds meer vanuit authenticiteit en verbinding leiding geven, in plaats vanuit een leidinggevende identiteit. Sun vat het krachtig samen: leiden begint met lijden.

Het principe van Wu wei

De uitnodiging van Sun om je beweegredenen te onderzoeken kan confronterend zijn.

  • Waarom koos je voor een leidinggevende rol?
  • Is dit echt je ‘Fu ming’, je lotsbestemming?
  • Of werd je onbewust gestuurd door een behoefte aan erkenning of controle?
  • Maar ook: hoe zorg je voor duurzaam succes als leidinggevende?

Je carrière is geen succes als je leeg raakt, geen voldoening ervaart, te hard ervoor moet werken, of het alleen voor geld of status doet. Deze vragen maken het boek tot een spiegel waarin je niet altijd graag kijkt, maar waar je wel wijzer van wordt. Een van de meest waardevolle inzichten vond ik de uitleg over Wu wei: handelen met minimale inspanning, ofwel ‘handelen door niet te handelen’. In onze sector zijn we geneigd voortdurend in actie te zijn. Denk aan brandjes blussen, vergaderen en plannen maken. Maar hoe vaak vertragen we om echt aanwezig te zijn?

Volgens Sun ligt dáár de kracht van leiderschap: niet in doen, maar in zijn. Niet alles hoeft gestuurd, geanalyseerd of gecontroleerd te worden. Soms is wachten precies het juiste wat je kunt doen. Je forceert niet. Als de tijd rijp is kom je in actie.

Minder praten, meer zijn

Ook een andere wijsheid, Zi ran, raakte me diep. De eenvoud van de natuur leert ons dat alles vanzelf stroomt als we durven te zijn wie we werkelijk zijn. Dat vraagt om het loslaten van aangeleerd gedrag, en de maskers die we in onze functie dragen.

Als je werkt vanuit je essentie, hoef je geen energie te verspillen aan uiterlijk vertoon. Je bent effectiever en meer in balans. Sun beschrijft treffend hoe dit ook impact heeft op je team: mensen voelen of jij echt bent. Dat geeft vertrouwen.

In de wijsheid Dui li tong yi leer je het geheel te zien. Niet oordelen, maar waarnemen. Niet het negatieve afwijzen, maar erkennen als deel van het geheel. Deze benadering helpt je bij lastige keuzes en conflicten. En ook Rou rou, de kracht van  zachtheid, is essentieel. Zacht is sterker dan hard, schrijft Sun, en in het contact met onze medewerkers blijkt dat telkens weer. Zacht zijn betekent niet zwak, maar juist meebewegend, verbindend, krachtig in kwetsbaarheid.

In de zesde wijsheid, Bu yan zhi jiao, houdt Sun een pleidooi voor minder praten en meer zijn. Dit is een waardevol tegenwicht in een cultuur waarin vergaderen vaak de standaard is. Leiderschap vraagt niet altijd om woorden, maar om aanwezigheid, rust en helderheid. Vanuit stilte ontstaat visie die verder reikt dan beleidsplannen. Vanuit de leegte en stilte zijn er eindeloze mogelijkheden om te creëren.

De balans vinden

De laatste wijsheid in het boek biedt, met Yin en Yang, een krachtig eindperspectief: ware perfectie is imperfect. Als leider ben je nooit af. Het gaat uiteindelijk niet om hard of zacht, snel of langzaam, actie of reflectie maar om de balans daartussen. In ons werk is het essentieel om ruimte te maken voor beide krachten: doen én zijn, hoofd én hart.

Leidinggeven met de Tao is een boek dat je niet in een avond uitleest. Het is een boek dat je laat vertragen, voelen, en laat reflecteren. Het vraagt iets van je, maar geeft je er uiteindelijk diepe rust en richting voor terug. Ben jij een leidinggevende die zoekt naar meer harmonie, authenticiteit en effectiviteit? Dan is dit boek een uitnodiging om terug te keren naar wie jij in wezen bent. De rest volgt vanzelf.

Medewerkers van Kans Kwadraat schrijven boekrecensies voor de uitgaves van het vakblad Bestuur Beleid Management en Pedagogiek in het Kindcentrum.
Iris schreef deze recensie www.bbmp.nl

Leidinggeven met de Tao | Yuan Sun | Uitgeverij Haystack | 160 pagina’s | 2025

Gerelateerde trainingen

Gerelateerde trainingsonderwerpen

Blijf op de hoogte

Met onze nieuwsbrief met de nieuwste trainingen, startdata en nieuws in je inbox.